Aralıklı Tekrar (Spaced Repetition) ile İngilizce Kelimeler Nasıl Kalıcı Öğrenilir?

Yeni bir İngilizce kelime öğrendiğinizi düşünün. Anlamını baktınız, telaffuzunu dinlediniz ve "Tamam, bunu öğrendim" dediniz. Ancak 10 gün sonra o kelimeyle tekrar karşılaştığınızda hatırlamakta zorlanıyorsunuz. Tanıdık geliyor ama anlamı dilinizin ucunda kalıyor. Bu senaryo, dil öğrenen herkesin başına gelir. Peki neden beynimiz yeni bilgileri bu kadar çabuk siliyor? Ve daha önemlisi, bunu nasıl engelleyebiliriz? Cevap: Aralıklı Tekrar (Spaced Repetition).

Unutma Eğrisi: Beynimiz Nasıl Çalışır?

19. yüzyılda Alman psikolog Hermann Ebbinghaus, insan hafızası üzerine yaptığı deneylerde "Unutma Eğrisi" (The Forgetting Curve) kavramını ortaya attı. Ebbinghaus'a göre, öğrendiğimiz bir bilginin %50'sini sadece bir saat içinde, %70'ini ise 24 saat içinde unutuyoruz. Eğer bilgiyi tekrar etmezsek, bir hafta sonra geriye neredeyse hiçbir şey kalmıyor.

Beynimiz, enerji tasarrufu yapmak için sürekli olarak "gereksiz" gördüğü bilgileri temizler. Eğer bir bilgiyi (örneğin yeni bir İngilizce kelimeyi) sadece bir kez görürseniz, beyin bunu "önemsiz" olarak etiketler ve siler. Ancak o bilgiyi tam unutmak üzereyken tekrar karşısına çıkarırsanız, beyin "Bu bilgi tekrar geldi, demek ki önemli" der ve nöral bağlantıları güçlendirir.

Aralıklı Tekrar Sistemi (SRS) Nasıl Çalışır?

Aralıklı Tekrar Sistemi (Spaced Repetition System - SRS), tekrarları rastgele değil, belirli bir matematiksel algoritmaya göre zamanlar. Amaç, bilgiyi en az çabayla en uzun süre hafızada tutmaktır.

Sistem şöyle işler:

• 1. Tekrar: Kelimeyi öğrendikten hemen sonra.
• 2. Tekrar: 1 gün sonra.
• 3. Tekrar: 3 gün sonra.
• 4. Tekrar: 1 hafta sonra.
• 5. Tekrar: 2 hafta veya 1 ay sonra.

Eğer bir tekrarda kelimeyi hatırlarsanız, bir sonraki tekrar süresi uzar (örneğin 3 günden 1 haftaya çıkar). Eğer hatırlayamazsanız, süre kısalır ve o kelimeyi daha sık görmeye başlarsınız. Bu yöntem, klasik "ezberleyene kadar art arda tekrar etme" (cramming) yönteminden çok daha verimlidir.

Neden Klasik Ezber Başarısız Olur?

Okullarda genellikle sınavdan önceki gece "sabahlama" kültürü vardır. Bilgileri kısa süreliğine hafızaya tıkıştırırsınız, sınavı geçersiniz, ancak iki gün sonra hepsini unutursunuz. Dil öğrenimi bir sınav değil, bir maratondur. "Apple" kelimesini bir günde 100 kere yazmak yerine, 100 gün boyunca günde bir kez görmek çok daha etkilidir.

Vocappy ve Aralıklı Tekrar

Vocappy, kelime öğrenme modüllerinde bu prensibi temel alır. Uygulama içinde karşılaştığınız kelimeler rastgele değildir. Sistem, hangi kelimelerde zorlandığınızı analiz eder ve o kelimeleri daha sık karşınıza çıkarır. Kolayca bildiğiniz kelimeler ise "öğrenildi" olarak işaretlenir ve sizi gereksiz yere meşgul etmez.

Bu sayede çalışma sürenizi optimize edersiniz. Bildiğiniz kelimelerle vakit kaybetmek yerine, zorlandığınız ve gelişime ihtiyaç duyduğunuz kelimelere odaklanırsınız.

Kendi Kendine Uygulama İpuçları

Eğer bir uygulama kullanmadan bu yöntemi denemek isterseniz, "Flashcard" (Bilgi Kartı) yöntemini kullanabilirsiniz:

1. Kartların ön yüzüne İngilizce kelimeyi, arka yüzüne Türkçe anlamını ve örnek cümleyi yazın.
2. 3 farklı kutu hazırlayın: "Her Gün", "Haftada Bir", "Ayda Bir".
3. Yeni öğrendiğiniz kartları "Her Gün" kutusuna koyun.
4. Eğer bir kartı doğru bilirseniz, onu bir sonraki kutuya ("Haftada Bir") aktarın.
5. Eğer yanlış bilirseniz, kartı tekrar en başa ("Her Gün") kutusuna geri koyun.

Bu basit "Leitner Sistemi" ile kendi manuel SRS algoritmanızı oluşturabilirsiniz. Ancak dijital uygulamalar bu süreci sizin yerinize otomatik olarak takip ettiği için çok daha pratiktir.

Unutmayın, dil öğrenmek zeka işi değil, tekrar ve sabır işidir. Beyninizdeki yolları bir orman patikası gibi düşünün; o yoldan ne kadar sık geçerseniz, yol o kadar belirgin ve kalıcı olur.